> Choix de poèmes extraits de Suppliques, traduits par Isabelle Macor-Filarska et Agata Kozak

Choix de poèmes extraits de Suppliques, traduits par Isabelle Macor-Filarska et Agata Kozak

Par | 2018-02-23T23:20:23+00:00 5 mai 2014|Catégories : Blog|

 

tu me donnes une rose
tu donnes un mot après l’autre

tu me donnes une rose chan­gée en pierre
en blanche ammo­nite

ce qui est entre toi et moi
une dis­tance
ce qui est entre toi et moi
un bat­te­ment effa­rou­ché
ce qui est entre toi et moi
un pres­sen­ti­ment
            une trans­mu­ta­tion

tu me donnes à pen­ser
comme si tu vou­lais faire flé­chir par une fan­fa­ron­nade
le cours iné­luc­table des choses

car déjà entre toi et moi
se des­sine le vide qui avance au galop
une course hale­tante
               le  retour au néant
tout sim­ple­ment dans un abîme sans fond
et sans écho

 

*****

dajesz mi różę
dajesz mi sło­wo za sło­wem

dajesz mi różę zaklętą w kamień
w biały amo­nit

to co jest międ­zy tobą a mną
odległość
to co jest międ­zy tobą a mną
trwoż­ny łopot
to co jest międ­zy tobą a mną
prze­cu­cie
       przeis­toc­ze­nie

dajesz mi do myś­le­nia
jak­byś chciał przebła­gać chwalbą
nieu­nik­nio­ny bieg rzec­zy

bo już międ­zy tobą a mną
zary­so­wuje się galo­pu­ją­ca pust­ka
zdys­za­ny bieg
        powrót do nie­by­tu
pros­to w celuść bez dna
i bez echa

 


Propos au sujet d’un cer­tain âge I

À par­tir d’un cer­tain âge il y a des moments où on se sent abso­lu­ment déses­pé­ré­ment nul impuis­sant sans défense atone athée sans domi­cile inco­lore impo­tent sans époux sans des­cen­dance sans père ni mère sans len­de­main insen­sé inson­dable sans flamme sans pers­pec­tives sans issue aveugle éden­té man­chot sans tête infruc­tueux asexué inso­nore incor­po­rel dérai­son­nable sans objet et infi­ni­ment pro­fa­né par sa super­flui­té sans bornes

 

Traktat o pew­nym wie­ku I

W pew­nym wie­ku bywa­ją chwile, w któ­rych bezwz­ględ­nie czu­jesz się bez­nad­zie­j­ny bez­rad­ny bez­bron­ny bez­na­mięt­ny bez­boż­ny bez­dom­ny bez­barw­ny bez­sil­ny bezżen­ny bez­po­tom­ny bez ojca i mat­ki bez jutra bez­sen­sow­ny bez­den­ny bez ikry bez szan­sy bez wyjś­cia bezocz­ny bezzęb­ny bezręcz­ny bezgłowy bezo­woc­ny bezpł­ciowy bezgłoś­ny bez­cie­les­ny bez­ro­zum­ny bez­pr­zed­mio­towy i bez­gra­nicz­nie zbezc­zeszc­zo­ny przez swą bez­br­zeżną zbęd­ność

 

Propos au sujet d’un cer­tain âge II

 

À par­tir d’un cer­tain âge on voit mal on entend mal on est souf­frant on n’a plus d’appétit on n’admet pas on ne nour­rit plus on ne dort plus on ne tient plus on néglige on ne finit plus ses phrases on ne finit pas son verre on ne mord plus on ne sale plus on ne sucre plus assez on ne pimente plus on bou­tonne on cajole à moi­tié on ne garde plus on n’exerce plus de pres­sion on lave à moi­tié on ne va pas jusqu’au bout on ne pré­sume plus on expé­die ses prières on colore à moi­tié on salit on net­toie on les­sive on pétrit à moi­tié on perd le fil on ne ques­tionne plus on ne res­sent plus on n’a plus la force de tirer on ne se doute plus on ne s’accorde plus on ne garde plus on ne cherche plus à savoir on n’a plus idée on ne demande plus en vain

pour en savoir plus : dou­ble­vé­dou­ble­vé­dou­ble­vé bor­delde aro­base point et bas­ta

Traktat o pew­nym wie­ku II

W pew­nym wie­ku już się nie­do­wid­zi nie­dosłys­zy nieo­do­ma­ga nie doja­da nie dopuszc­za nie doży­wia nie dosy­pia nie dotr­zy­muje nie dopa­truje nie dopo­wia­da nie dopi­ja nie dogry­za nie dosa­la nie dosład­za nie dopie­pr­za nie dopi­na nie dopieszc­za nie docho­wuje nie docis­ka nie domy­wa nie dokańc­za nie domy­ka nie dom­nie­my­wa nie domo­dla nie dobar­wia nie dobrud­za nie doc­zyszc­za nie dopie­ra nie dognia­ta nie dos­nu­wa nie docie­ka nie doz­naje nie docią­ga nie doro­zu­mie­wa nie doga­duje nie docho­wuje nie dopy­tuje nie domyś­la nie dopras­za się

wię­cej o tym w : wuwu­wu sru­tu­tu mał­pa krop­ka i szlus

 

Petit pro­pos au sujet de l’amour du pro­chain

Est-ce que tu ne paniques pas à l’idée que tu dois aimer ton pro­chain comme toi-même ? Parce que toi, est-ce que tu t’aimes toi-même ?  Est-ce que ton orga­nisme te rend bien cet amour ou te rend-il seule­ment la mon­naie de la pièce ?
Chaque fois que tu te regardes dans le miroir et que tu com­pares ton reflet d’aujourd’hui avec celui d’autrefois, ou que tu vois l’image ou le tra­cé de tes propres organes ren­dus appa­rents à la radio ou sai­sis par une impul­sion élec­tro­nique pour une aryth­mie, une para­ly­sie, des mal­for­ma­tions, est-ce que tu ne com­mences pas à soup­çon­ner que tu es en train de pas­ser à côté de toi-même, que tu deviens étran­ger à toi-même, que tu te mets en tra­vers de ta route et qu’au tré­fonds de toi il y a quelque chose qui trame contre toi, quelque chose qui te renie et s’efforce de te contra­rier ?
Et ça serait ça l’amour, ça serait ça aimer ?
D’ailleurs lequel des deux sou­met l’autre à la ten­ta­tion, lequel l’incite au péché : ton orga­nisme ou bien toi ? Ne seriez-vous donc pas un, puisque lors de vos nuits sans som­meil tu jures : c’est pas moi, c’est lui, c’est lui !
Et c’est ça cet amour pour soi-même ? Pour quel soi-même ? Tout par­ti­cu­liè­re­ment quand tu remarques, cou­pé en deux comme tu es, la pos­si­bi­li­té d’une mul­ti­pli­ci­té de « je » !
Après avoir pen­sé de toi-même ce que tu as pen­sé, toi, avec ton amour, quelle atti­tude vas-tu adop­ter vis-à-vis de ton pro­chain pour l’aimer lui aus­si « comme toi-même » ? Et si ton pro­chain est un salaud ? Et si de sur­croît c’est un clown, un rustre et encore un trou du cul puant comme il y en a peu ! Aimer gra­tos un cré­tin ? Un idiot ? Un imbé­cile diplô­mé ? Aimer un type louche, un hypo­crite ou un pré­ten­tieux pour la seule rai­son que c’est ton pro­chain ? Lui ? Cette canaille ? Un connard la gueule pleine de cli­chés débiles qui te font bouillir inté­rieu­re­ment ! Non seule­ment il est nui­sible, il rase, non seule­ment il casse les pieds au monde entier, non seule­ment il pue de la bouche mais de cha­cun de ses gestes, et même de cha­cun de ses mots – il faut encore que tu l’aimes ? Même si c’est pas réci­proque ?
C’est pour­quoi pen­dant les nuits sans som­meil tu te bagarres avec des pen­sées angu­leuses… Est-ce que tu es sûr que ça suf­fit de se cogner la poi­trine trois fois en s’agenouillant pour être quitte d’un com­man­de­ment si com­plexe !


Traktacik o miłoś­ci bliź­nie­go

Czy na myśl, że masz kochać bliź­nie­go swe­go jak sie­bie same­go nie wpa­dasz w panikę ? Bo czy ty same­go sie­bie kochasz ? I czy twój orga­nizm tę miłość aby na pew­no odpła­ca, czy tyl­ko pła­ci pięk­nym za nadobne ?
           Ilekroć spo­jr­zysz w lus­tro i porów­nasz dzi­sie­jsze odbi­cie z daw­nym, albo jeś­li obe­jr­zysz obraz bądź wykres włas­nych organów wydo­by­ty na jaw prześ­wiet­le­niem czy przyła­pa­ny elek­tro­nicz­nym impul­sem na bez­ryt­mie, bezwład­zie i odksz­tał­ce­niach, czy nie nabie­rasz pode­jr­zeń, że oto roz­mi­jasz się z samym sobą, że się z sie­bie wyob­co­wu­jesz, że same­mu sobie sta­jesz oko­niem i że w naj­ta­j­nie­js­zej głę­bi coś tam prze­ciw tobie spis­kuje, coś się tam cie­bie zapie­ra i usiłuje działać ci na przekór ?
          I to niby ma być ta miłość, to ma być kocha­nie ?
          A jeszcze – kto kogo właś­ci­wie wod­zi na pokus­ze­nie, kto kogo nakła­nia do grze­chu : twój orga­nizm, czy ty ? Czyżbyście zatem nie byli jed­nią, sko­ro w bez­sen­nej god­zi­nie za- kli­nasz się : to nie ja, to on, on !
          I to ma być ta miłość do sie­bie same­go ? Do któ­re­go sie­bie ? Zwłaszcza kie­dy w swym roz­poło­wie­niu nagle dos­tr­ze­gasz moż­li­wość wie­lo­krot­noś­ci włas­ne­go „ja”!
         Pomyślawszy o samym sobie to, co pomyś­lałeś, jak teraz masz się odnieść ze swoim miło­wa­niem do bliź­nie­go, żeby i jego poko­chać „jak sie­bie same­go”? A co, jeś­li ów bliź­ni to świ­nia ? A co, jeś­li to nie tyl­ko bał­wan i pros­tak, ale na dokładkę – oczy­wis­ty dupek i śmierd­ziel jakich mało ! Pokochać za fri­ko kre­ty­na ? Imbecyla ? Uroczystego idiotę ? Pokochać dra­nia spod ciem­nej gwiaz­dy, hipo­krytę czy zaduf­ka za to jedy­nie, że jest twoim bliź­nim ? On ? Ten łaj­dak ? Gnojek z gębą pełną idio­tycz­nych komu­nałów, od któ­rych wszyst­ko aż się w tobie gotuje ! Nie dość, że szkod­zi, że męd­zi, nie dość, że wier­ci świa­tu dziurę w brzu­chu, że mu smierd­zi nie tyl­ko z gęby, ale nawet z każ­de­go ges­tu, ba, nawet ze sło­wa – masz go jeszcze poko­chać ? Nawet bez wza­jem­noś­ci ?
            Stąd w bez­senne god­zi­ny bijesz się z kan­cias­ty­mi myślami…Czy aby na pew­no wys­tarc­zy po trzy­kroć grz­motnąć się w pier­si i przyklęknąć, żeby upo­rać się z tak zawiłym przy­ka­za­niem !
      


Extinction

 

Eblouie  par la lumière de ce monde
je m’en vais
éblouie par l’ombre de cette lumière
je m’en vais
tou­chée par  le dard de l’amour
je m’en vais je m’en vais je m’en vais

je pose ici la petite clé du cabi­net secret
que m’a inter­dit Barbe-bleue
mais je ne l’ai pas écou­té
là je pose le fruit défen­du des jar­dins du para­dis
que m’a inter­dit Barbe-bleue
mais je ne l’ai pas écou­té
je m’en vais donc avec une petite tache de blas­phème sur la lèvre.
                     Regarde bien Anne  scrute la route
                     mes frères ne viennent-ils pas à ma res­cousse
       n’entends-tu pas le galop des che­vaux
       ne vois-tu pas tour­billon­ner un nuage de pous­sière qui avance à toute bride
       quand j’essaie de per­cer la nuit
       qui sou­dain m’a enve­lop­pée.
Où es-tu hiron­delle pour­quoi
ton vol bas ne peut-il me détour­ner
de la pente trop raide d’un che­min
qui me pousse à pré­sent vers le fond.

Eblouie par la pourpre de l’épine
je m’en vais
gri­sée par les cou­leurs du mots
je m’en vais
émer­veillée par le fra­cas du silence
je m’en vais
je m’en vais  je m’en vais

[…]

Je rends la clé du cabi­net secret
essuie de mes lèvres ma pro­tes­ta­tion inepte
qu’est-ce qui dans ce point final n’est pas un point final
et  de la sorte sans le savoir s’avance vers toi.
Pareille à la tour­te­relle pro­fon­dé­ment meur­trie
par la flèche de son amour pour toi terre
et déjà dépouillée déjà défaite d’elle
je t’appelle toi sans nom
toi  inac­ces­sible
toi  tout sim­ple­ment impos­sible à croire pour moi

dépêche-toi
                      Mon Dieu
                                car enfin
tu as sûre­ment besoin de moi pour exis­ter
avant que ne m’engloutisse le grand
et incon­ce­vable RIEN

Perche
          non tro­vo conso­la­zione nel­la pre­ghiè­ra
perche non tro­vo te
perche –

2005


Wygaszanie

 

Odurzona światłem tego świa­ta
odchodzę
odur­zo­na cie­niem tego światła
odchodzę
ugod­zo­na gro­tem miłoś­ci
odchodzę odchodzę odchodzę

tu kładę kluc­zyk od sekret­nej kom­na­ty
któ­rej wzbra­niał mi Sinobrody
ale nie usłu­cham go
tam kładę zaka­za­ny owoc z rajs­kich ogrodów
któ­re­go wzbra­niał mi Sinobrody
ale nie usłu­cham go
więc odchodzę z plamką bluź­nierst­wa na wardze.
        Wyjrzyj Hanno spó­jrz na goś­ci­niec
        czy nie spieszą m bra­cia na odsiecz
        czy nie sły­chać tęten­tu
        czy nie widać by się pył kłę­byił szyb­ko­lot­nym tuma­nem
        gdy pró­bu­ję prze­niknąć ciem­ność
        któ­ra mnie nagle spo­wiła.
Gdzie jes­teś jaskół­ko cze­mu
nie zawró­cisz mnie nis­kim lotem
z naz­byt stro­mej dróż­ki pochyłej
któ­ra, teraz spy­cha mnie w dół.

Odurzona pur­purą cier­nia
odchodzę
oszoło­mo­nia bar­wa­mi sło­wa
odchodzę
urzec­zo­na łos­ko­tem milc­ze­nia
odchodzę
odchodzę odchodzę

[…]

Zwracam kluc­zyk od sekret­nej kom­na­ty
ście­ram z warg nie­dor­zecz­ny swój pro­test
to co w tej kropce nie jest kropką
i tak mimo­wied­nie zdąża ku tobie.
Niczym syno­gar­li­ca dogłęb­nie zra­nio­na
gro­tem miłoś­ci do cie­bie zie­mio
a już ogoła­ca­na już wyzu­wa­na z niej
przy­zy­wam cię ty bezi­mienne
ty nie­do­siężne
ty nie­moż­liwe wprost do uwier­ze­nia dla mnie

poś­piesz się
               Boże
                   prze­cież
chy­ba potr­ze­bu­jesz mnie żeby zaist­nieć
zanim pochło­nie mnie wiel­kie
i nie­po­jęte NIC

   
Perche
          non tro­vo conso­la­zione nel­la pre­ghiè­ra
perche non tro­vo te
perche –

2005

*****


le vieux fleuve n’a pas la force
de ram­per jusqu’à la mer

les pois­sons du vieux fleuve se couvrent de leu­come
les ailes des oiseaux aus­si
et même le ciel

la mer refuse le sel
au vieux fleuve jaune

à la place tu donnes au fleuve
n’est-ce pas trop pré­ci­pi­té
cette larme

main­te­nant toi aus­si
tu es un fleuve
au del­ta per­fi­de­ment retran­ché

ton cos­mos aus­si
se couvre de leu­come

ce qui est grand et ce qui est petit
bal­lotte pri­son­nier
du même rien.


sta­ra rze­ka nie ma siły
doc­zoł­gać się do mor­za

ryby sta­rej rze­ki zachodzą biel­mem
wraz ze skr­zydła­mi ptaków
a nawet z nie­bem

sta­rej żół­tej rzece
morze odma­wia soli

czy nie naz­byt pochop­nie
dajesz rzece zamiast
tę oto łzę

teraz i ty
sta­jesz się rzeką
z pod­stęp­nie odciętą deltą

także i twój
kos­mos zchod­zi biel­mem

co wiel­kie i co małe
dyn­da na uwię­zi
tego same­go nic.

Textes extraits de Suppliques.

Poèmes tra­duits du polo­nais par Isabelle Macor-Filarska et Agata Kozak